Naar de inhoud
Vormspiegel

Rugdikte boek & papiergewicht berekenen

Twee boeken van 200 pagina's kunnen 6 millimeter in rugdikte schelen. Reken hieronder exact de rugdikte, plano omslagmaat met 3 mm afloop en het verzendgewicht per exemplaar uit.

Bereken rugdikte & gewicht

Boekbinderswerkbank met vijf blanco gebonden boeken van verschillende rugdiktes, vouwbeen en uitgewaaierde vellen ongestreken en gestreken papier
Opdikking bepaalt de rug: 90 g/m² romandruk maakt een veel dikker boek dan 115 g/m² gestreken MC-papier.

Bereken rugdikte, omslag en gewicht

Vul aantal pagina's binnenwerk, papiersoort, omslagkarton, bindwijze en eindformaat in. Je krijgt direct de rugbreedte, het plano omslagformaat incl. 3 mm afloop en de PostNL-drempelcheck.

Rugdikte (incl. omslag & binding)
12,7 mm
Plano omslag incl. 3 mm afloop
358,7 × 246 mm
Gewicht per exemplaar (papier)
320,3 gram

Live plano omslagschema (achterplat + rug + voorplat)

  • 3 mm afloop rondom (BleedBox)
  • Rug (tekst pas plaatsen vanaf ~6 mm rugdikte)
  • Snijlijn voor- en achterplat
Richtwaarden papieropdikking per soort (veldikte in mm = g/m² × opdikking ÷ 1.000)
PapiersoortGramgewichtOpdikkingDikte per vel (2 pag.)200 pag. binnenwerk
Houtvrij offset (ongestreken)80 g/m²1,25×0,100 mm10,0 mm
Houtvrij offset (ongestreken)90 g/m²1,25×0,113 mm11,3 mm
Houtvrij offset (ongestreken)100 g/m²1,25×0,125 mm12,5 mm
Gesatineerd MC mat / silk115 g/m²0,88×0,101 mm10,1 mm
Gesatineerd MC mat / silk135 g/m²0,88×0,119 mm11,9 mm
Gesatineerd MC mat / silk170 g/m²0,90×0,153 mm15,3 mm
Romandruk 1.5 (crème)80 g/m²1,50×0,120 mm12,0 mm
Romandruk 1.6 (crème)90 g/m²1,60×0,144 mm14,4 mm
Romandruk 1.8 (opdikkend)90 g/m²1,80×0,162 mm16,2 mm

De formule achter rugdikte en opdikking

1 vel = 2 pagina's (voor- en achterzijde). De opdikking staat op de papierfactuur van de drukker.

Veel makers delen het aantal pagina's niet door twee en komen op een twee keer te brede rug uit. Een boek van 160 pagina's telt 80 vellen papier. De dikte van één vel in millimeter is (gramgewicht × opdikking) ÷ 1.000.

Voor 90 g/m² romandruk 1.6 is één vel 90 × 1,6 ÷ 1.000 = 0,144 mm dik. Tachtig vellen geven 11,52 mm binnenwerk. Daar komen voor- en achteromslag (2 × 0,36 mm bij 300 g/m² sulfaatkarton) en 0,5 mm PUR-lijm bij: samen 12,7 mm rugdikte.

Dezelfde 160 pagina's op 115 g/m² gesatineerd MC (opdikking 0,88×) zijn maar 9,3 mm dik, terwijl dat papier zwaarder is in gram per vierkante meter. Gestreken MC wordt op de papiermachine namelijk gladgewalst, waardoor lucht uit de vezels verdwijnt.

Vijf controles vóór je het omslag naar de drukker stuurt

Eén millimeter fout in de rug verschuift je rugtitel naar de voorkant of achterkant.

  1. Vraag de exacte opdikking bij je drukker op. Elke papierfabriek wijkt 2% tot 5% af van de standaardwaarde. Controleer de rugmaat definitief zodra de drukker het papiermerk vastlegt.
  2. Lever omslag en binnenwerk als twee losse PDF's aan. Het omslag is één plano spread (achterplat + rug + voorplat, met 3 mm afloop); het binnenwerk lever je altijd als losse pagina's in leesvolgorde.
  3. Zet pas tekst op de rug vanaf ~6 mm breed. Op een smalle rug van 3–4 mm loopt een rugtitel door 0,5 mm vouwtolerantie snel over de vouwril heen.
  4. Houd rekening met de 32 mm PostNL-brievenbusgrens. Een boek van 26 mm dik past met een 4 mm kartonnen brievenbusdoos nog net door de gleuf van 32 mm. Gaat de dikte erboven, dan schiet elke verzending van brievenbuspakje naar pakketpost.
  5. Tel het envelop- of doosgewicht mee bij grote mailings. De calculator geeft het zuivere papiergewicht. Een A4-brievenbusdoos weegt gemiddeld 60–90 gram; een C5-envelop ca. 6 gram. Meer maat- en pixelregels vind je bij visitekaartje, flyer & poster formaat en papierformaten.

PDF-bundel · € 24,95 (bespaar € 15,90)

Alle 3 de Vormspiegel PDF-gidsen samen op je bureau

Pak het complete 23-pagina naslagpakket: het Prepress Handboek (9 p.), de Kleur & WCAG Huisstijlgids (7 p.) én het Drukwerkformaten, Afloop & Rugdikte Zakboek (7 p.) in één download.

Veelgestelde vragen over rugdikte en papiergewicht

Antwoorden voor zelfuitgevers, vormgevers en brochures.

Hoeveel pagina's moet een geniete brochure hebben?

Altijd een veelvoud van 4 (8, 12, 16, 20, 24 enzovoort), omdat elk gevouwen vel in de rug vier pagina's vormt. Boven 64 tot 80 pagina's (afhankelijk van het gramgewicht) bolt een geniete brochure open en kies je beter garenloos gelijmd.

Wat betekent "opdikking 1.6" of "1.8" op een offerte?

Opdikking (ook wel bulk) is de verhouding tussen dikte in micrometer en gramgewicht. Een opdikking van 1,0 betekent dat 100 g/m² papier exact 100 µm (0,10 mm) dik is. Romandruk 1.8 is luchtiger geperst en daardoor 1,8 keer zo dik bij hetzelfde gewicht.

Hoe bereken ik de binnenmarge bij een dik gelijmd boek?

Bij een garenloos gelijmd boek trekt de rug de binnenste 4 tot 6 mm van elke pagina iets naar binnen. Zet de binnenmarge (rugmarge) in je opmaak daarom 4 tot 6 mm ruimer dan de buitenmarge — meestal minimaal 16 tot 20 mm.

Wat is het verschil tussen garenloos (PUR) en genaaid gebrocheerd?

Bij garenloos gelijmd worden losse vellen aan de rug gefreesd en in PUR-lijm gezet: voordeliger en strak, standaard voor paperbacks. Bij genaaid gebrocheerd worden katernen van 16 pagina's eerst met garen genaaid en dan gelijmd: dat slaat vlakker open en gaat langer mee, maar maakt de rug ongeveer 0,7 tot 1,2 mm breder.

Bronnen

  1. ISO 534 (bepaling van dikte en specifieke volume/opdikking van papier en karton) en ISO 216 (A4/A5-maten), gecontroleerd 21 november 2026.
  2. PostNL-formaat- en gewichtsgrenzen voor binnenlandse briefpost (20 g, 50 g, 350 g) en brievenbuspakje (max 380 × 265 × 32 mm, max 2 kg), gecontroleerd 21 november 2026.